شقاق مقعد شامل پارگی‌های کوچکی در پوشش مقعد است که می‌تواند باعث درد شدید، خونریزی و ناراحتی شود، به خصوص در حین یا بعد از اجابت مزاج. اگرچه ممکن است جزئی به نظر برسند، اما تأثیر آنها بر زندگی روزمره می‌تواند قابل توجه باشد. از زنان پس از زایمان گرفته تا افرادی که یبوست مزمن یا مشکلات گوارشی دارند، شقاق مقعد طیف وسیعی از افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. خوشبختانه، اکثر موارد را می‌توان با مراقبت مناسب، از جمله پمادهای مقعدی به طور مؤثر مدیریت کرد. درمان شقاق مقعدی شامل ترکیبی از تغییرات سبک زندگی، پمادهای موضعی و گاهی اوقات داروها یا روش‌ها است.

در این مقاله، علت شقاق مقعدی، علائم شایع و نحوه تشخیص شقاق مقعدی، گزینه‌های درمانی مؤثر، چه پزشکی و چه مبتنی بر سبک زندگی، تفاوت بین شقاق و سایر بیماری‌های مقعد و داروهای پیشنهادی برای تسکین بیماری را بررسی کرده و در نهایت سوالات متداول بیماران را پاسخ داده‌ایم.

شقاق مقعدی از چیست؟

شقاق مقعدی یک پارگی کوچک در پوشش نازک و مرطوب (مخاط) مقعد است. این بیماری باعث درد که اغلب به عنوان “دفع شیشه شکسته” توصیف می‌شود، سوزش و معمولا خونریزی قرمز روشن در حین یا بعد از اجابت مزاج می‌شود. شقاق می‌تواند در هر کسی و در هر سنی ایجاد شود، اما بیشتر در نوزادان، سنین جوانی و خانم‌ها پس از زایمان شایع‌تر است.

علت شقاق مقعد چیست؟

• یبوست و همچنین دفع مدفوع سفت یا بزرگ از علل اصلی شقاق مقعد است. زور زدن باعث کشیدگی و پارگی پوشش مخاطی مقعد می‌شود.
• اسهال مزمن ممکن است باعث ایجاد شقاق شود.،زیرا دفع مدفوع اسیدی و به صورت مکرر، بافت مخاطی پوشش دهنده مقعد را تحریک می‌کند و به یکپارچگی آن آسیب می‌رساند.
• ممکن است پاک کردن شدید مقعد نیز باعث ایجاد شقاق مقعدی شود.
• آسیب‌های شدیدتر ناشی از مقاربت مقعدی نیز یکی از علل شایع این بیماری است.
• آسیب ناشی از جراحی در نواحی اطراف مقعد نیز می‌توان عامل ایجاد شقاق باشد.
• آسیب در هنگام زایمان یکی از عوامل شایع در حانم‌ها است. پارگی بافت‌ها در حین زایمان طبیعی ممکن است به ناحیه مقعد گسترش یابد.
• اسپاسم‌های عضلانی شدید و افزایش فشار خون اسفنکتر داخلی مقعد از جمله عوامل ایجاد شقاق مقعد است.
• به عنوان برخی از دلایل کم‌تر شایع ایجاد این بیماری می‌توان به بیماری‌های التهابی روده (مانند کرون)، عفونت‌ها و بیماری‌های مقاربتی (مانند سیفلیس، تبخال) یا به ندرت تومورها و سرطان‌ها اشاره کرد.

با توجه به اینکه عوامل زیادی ممکن است منشا ایجاد شقاق مقعد باشد داشتن تاریخچه درست از بیماری و شرح دقیق زمان شروع علائم و موارد عود و بدتر شدن آن در زمان مراجعه با پزشک و داروساز در دریافت بهترین درمان شقاق مقعدی بسیار تاثیرگذار است.

علائم شقاق مقعدی

علائم شقاق مقعدی معمولا یکی یا چند مورد از موارد زیر است و در صورتی که بیشتر از 6 هفته طول بکشد یعنی شما مبتلا به شقاق مقعدی مزمن هستید

• خون قرمز روشن روی دستمال توالت، کاسه توالت یا مدفوع
• مشاهده ترک یا پارگی یا لمس ترک و احساس خارش در ناحیه اطراف دهانه مقعد
• در برخی موارد یک برآمدگی کوچک یا زائده پوستی در نزدیکی شقاق ممکن است قابل مشاهده یا لمس باشد.
• ممکن است اسپاسم (انقباض) عضلانی وجود داشته باشد که همه موارد بالا را بدتر می‌کند.
• در صورتی که بوی بد، چرک و ترشح زردرنگ احساس کردید یا تب و افزایش دمای بدن داشتید فورا به پزشک مراجعه کنید.

درمان شقاق مقعدی

درمان شقاق مقعدی در درجه اول به حاد (کوتاه مدت) یا مزمن (طولانی مدت) بودن بیماری بستگی دارد. اکثر شقاق‌های حاد به خودی خود با مداخلات غیرتهاجمی بهبود می‌یابند، در حالی که موارد مزمن ممکن است نیاز به دارو یا حتی جراحی داشته باشند. درمان شقاق مقعدی ممکن است یک رویکرد چندجانبه و به صورت ترکیبی از اصلاح سبک زندگی، مصرف پمادهای مقعدی، مصرف داروهای خورکی یا حتی اقدامات تهاجمی توسط پزشک باشد.

اصلاح سبک زندگی و مراقبت‌های خانگی برای درمان شقاق مقعد

اتخاذ استراتژی‌های مؤثر در اصلاح سبک زندگی و مراقبت‌های مناسب خانگی برای تسکین علائم شقاق مقعد و همچنین تسریع بهبودی بسیار مهم است. این اقدامات اغلب می‌توانند به بهبود شقاق حاد در عرض چند هفته کمک کنند و خطر مزمن شدن آنها را کاهش دهند. در ادامه در مورد عوامل مهم سبک زندگی صحبت خواهیم کرد:

فیبر غذایی

فیبر را به صورت متعادل در رژیم غذایی روزانه از طریق مصرف میوه، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات دریافت کنید. فیبر مدفوع را نرم می‌کند، دفع آن را آسان‌تر می‌کند و نیاز به زور زدن جهت دفع را کاهش می‌دهد. اگر نمی‌توانید فیبر کافی از غذا دریافت کنید، مکمل‌هایی مانند پوسته پسیلیوم، متیل سلولز یا دکسترین گندم را در نظر بگیرید. این مکمل‌ها را می‌توان به تدریج شروع کرد تا از نفخ یا گاز معده جلوگیری شود.

هیدراتاسیون

آب زیادی بنوشید. حداقل ۲ لیتر (حدود هشت لیوان) در روز مصرف کنید، مگر اینکه پزشک توصیه دیگری کرده باشد یا محدودیت دریافت مایعات داشته باشید. هیدراتاسیون کافی مدفوع را نرم و دفع آن را آسان نگه می‌دارد.

عادات روده

از زور زدن خودداری کنید. زور زدن فشار را افزایش می‌دهد که می‌تواند شقاق را بدتر یا طولانی‌تر کند. حرکت روده‌ها معمولا صبح‌ها و بعد از دریافت وعده غذایی آغاز می‌شود. حرکات روده را به تأخیر نیندازید و به محض احساس نیاز به توالت بروید. صبر کردن، مدفوع را سخت‌تر و دفع آن را دشوارتر می‌کند. از طرفی زمان نشستن در توالت را محدود کنید، زیرا این کار فشار بیشتری به ناحیه مقعد وارد می‌کند.

حمام سیتز

در آب گرم به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه بشینید به این کار حمام سیتز می‌گویند. انجام حمام سیتز چندین بار در روز (به خصوص پس از اجابت مزاج)، به شل شدن اسفنکتر مقعد، کاهش درد و تسریع بهبودی کمک می‌کند. از آب گرم ساده استفاده کنید و نیازی به صابون یا حمام کف نیست.

بهداشت ملایم

ناحیه مقعد را تمیز و خشک نگه دارید اما از کشیدن دستمال توالت بر روی مقعد خوددرای کنید. به جای آن به آرامی با آب ولرم خود را بشویید و با یک حوله نرم یا دستمال نرم به صورت گذاشتن و برداشتن بر روی مقعد آن را خشک کنید. از دستمال مرطوب یا دستمال توالت معطر یا هرگونه دستمال الکلی جدا خودداری کنید، زیرا ممکن است پوست حساس و دچار آسیب را بیشتر تحریک کند.

فعالیت بدنی

سعی کنید بیشتر در طول روز فعال باشید. ورزش منظم و متوسط، مانند پیاده‌روی، حرکات منظم روده را تحریک می‌کند و خطر یبوست را کاهش می‌دهد. ورزش‌های اصلاحی و تقویت عضلات لگن نیز ممکن است کمک کند.

تسکین درد

از بی‌حس‌کننده‌های موضعی استفاده کنید به خصوص در کودکان که به دلیل پیشگیری از درد از انجام دفع می‌ترسند و این کار بهبودی را به تاخیر می‌اندازد. محصولاتی که حاوی لیدوکائین هستند مانند پماد آنتی هموروئید می‌توانند قبل یا بعد از اجابت مزاج، ناحیه را به طور موقت بی‌حس کنند تا درد تسکین یابد.

محدودیت در مصرف برخی مواد غذایی

اگر به نظر می‌رسد غذاهای تند یا اسیدی باعث ناراحتی بیشتر می‌شوند، از آنها اجتناب کنید.

پوشش

از لباس زیر نخی و گشاد استفاده کنید تا ناحیه خشک بماند و سوزش کاهش یابد. در صورت ایجاد لکه خون بر روی لباس بلافاصله آنرا تعویض کنید.
این سبک زندگی و شیوه‌های مراقبت خانگی به ویژه در مراحل اولیه شقاق مقعدی مهم هستند و به بهبودی اکثر افراد کمک می‌کنند. با این حال، اگر علائم در عرض چند هفته بهبود نیافتند، یا اگر متوجه افزایش درد، خونریزی مداوم یا علائم عفونت شدید، برای ارزیابی بیشتر و گزینه‌های درمانی، فوراً به پزشک یا داروساز مراجعه کنید.

پمادها و داروهای موضعی برای درمان شقاق مقعد

در صورتی که درمان‌های خانگی و اصلاح سبک زندگی مؤثر نباشند، پزشک شما ممکن است پمادهای دارویی را تجویز کند که هدف آن‌ها کاهش اسپاسم اسفنکتر مقعد، افزایش جریان خون و تسکین درد است:

پماد نیتروگلیسیرین

نیتروگلیسیرین موضعی یک گشادکننده عروق است که باعث افزایش جریان خون در ناحیه شکاف و شل شدن عضله اسفنکتر می‌شود. معمولاً اولین انتخاب در درمان دارویی پس از عدم پاسخ به درمان‌های خانگی است. شایع‌ترین عوارض جانبی این دارو شایع‌ترین سردرد است.

مسدودکننده‌های کانال کلسیم

این دسته دارویی شامل پماد دیلتیازم یا نیفدیپین موضعی است که مکانیسم اثر آن شل‌کننده عضلات صاف اسفنکتر و افزایش خون‌رسانی موضعی به مقعد است. این پمادها جایگزین مناسب برای افرادی است که نسبت به نیتروگلیسیرین واکنش منفی دارند.

پمادهای بی‌حس‌کننده‌های موضعی حاوی لیدوکائین

این پمادها فقط ایجاد بی‌حسی و کاهش فوری درد دارند، ولی تأثیر مستقیمی در بهبود شقاق مقعدی ندارند.

کرم یا پماد جلدی هیدروکورتیزون

هیدروکورتیزون یک ضد التهاب خفیف برای کاهش خارش یا تورم اطراف مقعد است. نقش اصلی در درمان شکاف ندارد، فقط در مواردی که التهاب و سوزش وجود دارد مفید است. مصرف طولانی مدت این دارو عوارض متعددی دارد.

پمادهای حاوی زینک اکساید

• پمادهای حاوی ترکیبات گیاهی مانند پماد مقعدی آنتی فیشر
• پمادهای ترکیبی شخصی‌سازی‌شده توسط پزشک یا داروساز

در برخی موارد، بهترین نتایج از طریق پمادهای ترکیبی سفارشی شده برای شرایط به خصوص هر بیمار حاصل می‌شود. دکتر معین، داروساز متخصص داروکار، با توجه به شرایط بیمار (شدت درد، مزمن یا حاد بودن شکاف، وجود التهاب یا خونریزی و …) فرمولاسیون اختصاصی از ترکیبات دارویی و گیاهی مؤثر تهیه می‌کند. این پماد تا کنون در درمان موفق بسیاری از بیماران بسیار مؤثر بوده است. جهت دریافت مشاوره رایگان و تهیه پماد مناسب برای درمان شقاق مقعد، می‌توانید به داروخانه دکتر معین مراجعه نمایید.

داروهای خوراکی برای کاهش درد و تسکین شرایط

مصرف ایبوپروفن، استامینوفن و سایر مسکن‌ها در شرایط درد شدید یا کودکانی که به دلیل درد از دفع امتناع می‌کنند می‌تواند کمک کننده باشد. همچنین در صورت وجود االتهاب شدید، عفونت یا شرایط پیچیده تر مانند بیماری‌های زمینه‌ای ممکن است پزشک شما داروهای دیگری را برای افزایش اثربخشی به درمان اضافه کند.

درمان‌های پیشرفته و تهاجمی

این درمان‌ها در بیمارانی کاربرد دارد که از سایر درمان‌ها پاسخ قابل قبولی دریافت نکرده‌اند.

تزریق بوتاکس: عضلات دچار اسپاسم را فلج می‌کند (میزان بهبودی: ۷۰-۸۰٪).
جراحی (LIS): اسفنکتروتومی داخلی جانبی برای شقاق مزمن (بیش از ۸ هفته).
این روشها به همراه درمانهای خانگی و مشاوره متخصص راهکار مؤثری برای درمان سریعتر و کاهش عود شقاق است.

شقاق مقعدی بعد از زایمان

۳۰ تا ۵۰ درصد از مادران پس از زایمان دچار شقاق می‌شوند. استفاده از پمادهای موضعی که در دوران شیردهی بی‌خطر است با مشورت پزشک یا داروساز کمک کننده است. همچنین رژیم غذایی پرفیبر و هیدراتاسیون (مصرف روزانه ۲۵ تا ۳۰ گرم فیبر را هدف قرار دهید) به بهبودی کمک می‌کند. ماساژ پرینه قبل از زایمان، خطر را کاهش می‌دهد.

تفاوت شقاق و بواسیر

شقاق مقعد معمولاً با درد شدید آغاز می‌شود و اگر زخم ترمیم نشود، به شقاق مزمن تبدیل می‌شود که درمان آن دشوارتر است. بواسیر ممکن است بدون درد باشد، اما در صورت التهاب یا ترومبوز شدن (لخته در داخل هموروئید) می‌تواند بسیار دردناک شود.

توجه کنید که برخی افراد ممکن است همزمان دچار هر دو مشکل باشند. تشخیص درست توسط پزشک برای انتخاب درمان مناسب بسیار مهم است.

تفاوت شقاق با سایر بیماری‌های مقعدی

شقاق: زخم خطی، درد شدید دفع، خون کم، سوزش بعد از اجابت مزاج
بواسیر: توده بیرون زده یا تورم، خونریزی گاه شدید، درد یا خارش مقعد
آبسه مقعدی: تجمع چرک، درد شدید، تورم و قرمزی موضعی، گاهی تب
فیستول مقعدی: ارتباط غیرعادی بین روده و پوست اطراف مقعد، ترشح چرکی یا عفونت زا
زگیل مقعدی (کوندیلوم): برجستگی های گوشتی کوچک یا خوشه ای روی یا نزدیک مقعد، اغلب بدون درد
پرولاپس رکتوم: بیرونزدگی مخاط یا همه لایه‌های روده از مقعد، احساس توده متحرک

نکات مهم برای افتراق:

• مشاهده زخم خطی و حساس نشانه شقاق است.
• توده/تورم بیرونزده و برآمده معمولاً مربوط به بواسیر است.
• علائم عفونی (تب، ترشح چرک) بیشتر بیانگر آبسه یا فیستول است.
• هرگونه علامت غیرمعمول، خونریزی مکرر یا مزمن باید توسط پزشک ارزیابی شود، تا احتمال بیماری های جدی تر (مانند سرطان) رد شود.
• در مجموع، تشخیص دقیق این بیماری ها بهتر است توسط پزشک انجام شود، زیرا درمان و میزان جدیت هرکدام تفاوت اساسی دارد و برخی بیماری‌ها نیاز به اقدامات فوری دارند.

سوالات متداول در مورد شقاق مقعدی

1. شقاق مقعدی خطرناک است؟
شقاق مقعد معمولاً خطرناک و یا تهدید کننده زندگی نیست و تقریبا همیشه با درمان موثر بهبود پیدا می‌یابد. با این حال، شقاق مزمن درمان نشده می‌تواند منجر به عوارضی مانند عفونت، فیستول یا درد شدید شود. علائم بیماری را همیشه یادداشت کنید و در ارزیابی پزشکی شرح حال کامل ارائه دهید، زیرا به ندرت، سایر بیماری‌های جدی (مانند سرطان یا بیماری کرون) می‌توانند به طور مشابه بروز کنند.

2. شقاق مقعدی بر اثر چیست؟

زور زدن، اسهال طولانی مدت، مدفوع سفت، زایمان، بیماری التهابی روده یا هرگونه آسب به مقعد.

3. شقاق مقعدی باعث سرطان می شود؟

خیر. شقاق مقعد خوش‌خیم است و باعث سرطان نمی‌شود. با این حال، سرطان گاهی اوقات می‌تواند علائم شقاق (درد و خونریزی) را تقلید کند، بنابراین علائم طولانی مدت همیشه باید توسط یک پزشک ارزیابی شوند تا سایر بیماری‌های جدی، از جمله سرطان، رد شوند.

4. برای شقاق مقعدی چه پمادی خوبه؟

معمولاً پمادهای نیتروگلیسیرین، دیلتیازم، لیدوکائین، هیدروکورتیزون یا زینک اکساید تجویز می‌شوند. همچنین آقای دکتر معین، موسس و مسئول فنی داروخانه دکتر معین و وبسایت داروکار، با درنظر گرفتن شرایط هر بیمار، یک پماد ترکیبی گیاهی و دارویی به صورت شخصی سازی شده برای ایشان تهیه می کند که اثربخشی بالایی در کاهش درد، رفع التهاب و تسریع بهبود شقاق داشته و طبق شرایط بیماران نسخه می شود. شما می توانید با مراجعه به داروخانه و دریافت مشاوره رایگان، این پماد ترکیبی را تهیه کنید و در روند درمان خود استفاده نمایید.

5. شقاق مقعدی چند روز طول می کشد؟

شقاق حاد ممکن است با مراقبت مناسب در عرض چند روز تا چند هفته بهبود یابد. شقاق مزمن بیشتر طول می‌کشد (بیش از 6 هفته) و ممکن است نیاز به درمان پزشکی یا جراحی داشته باشد. به طور کلی اگر با اصلاح سبک زندگی و مصرف داروهای بدون نیاز به نسخه بهبودی در یک یا دو هفته مشاهده نشد، با پزشک متخصص مشورت کنید.

در مجموع می توان گفت: داروخانه آنلاین داروکار یکی از بهترین داروخانه های آنلاین ایران است و چند سالی است که در زمینه فروش انواع مکمل های دارویی، محصولات پوست و مو، محصولات بهداشتی، محصولات مادر و کودک، محصولات جنسی و تجهیزات پزشکی و مهمتر از همه محصولات و داروهای کمیاب با بهترین کیفیت و قیمت فعالیت دارد.

یکی از ویژگی های داروخانه آنلاین داروکار که می توانیم به جرات بگوییم بهترین داروخانه آنلاین اصفهان است، دادن مشاوره پزشکی در همه زمینه های پزشکی، دارویی، پوست و مو، جنسی و بدنسازی توسط داروسازان و کارشناسان مجرب به صورت کاملا رایگان می باشد که مورد استقبال هموطنان عزیزمان قرار گرفته است.

شما می توانید با شماره های 03132239212 و 03132239213 با داروخانه آنلاین اصفهان تماس گرفته و سوالات خود را با کارشناسان داروکار مطرح نمایید. همچنین می توانید بصورت آنلاین از طریق چت آنلاین سایت و یا مطرح کردن سوالات خود در زیر محصولات و یا مقالات مرتبط، با ما ارتباط برقرار کنید.
داروکار همراه همیشگی شما